De Utrechtse Sint Antoniuskerk is verkocht…en blijft open

https://www.ad.nl/utrecht/de-utrechtse-sint-antoniuskerk-is-verkocht-en-blijft-open~aaf155b4/

Sluiting dreigde voor de Sint Antoniuskerk in Utrecht. Dankzij een gulle nieuwe eigenaar kan de geloofsgemeenschap blijven, maar zonder een rooms-katholiek gewijd gebouw.Mathijs Steinberger 24-09-18, 20:05 Laatste update: 25-09-18, 11:18 

De lange rijen houten banken in het hoofddeel van de monumentale kerk blijven op zondagochtenden al twee jaar leeg: te veel plek voor te weinig bezoekers. De ruim veertig parochianen nemen tegenwoordig plaats in stoelen voor een kleiner zij-altaar. Dat is beter voor de sfeer.

De Sint Antonius van Paduakerk, zoals de volledige naam luidt, in het Utrechtse Lombok zag, net als andere kerken, het bezoek de afgelopen jaren fors afnemen. In 2015 besloot de Ludgerusparochie vijf van de zes kerken in Utrecht te sluiten en te verkopen. Voor de Sint Antoniuskerk zou het doek vallen. Het zorgde voor een grote schok onder de parochianen.

Nieuw leven

Ook voorzitter van de pastoraatsgroep en buurtbewoner Jeroen Kwaaitaal was aanvankelijk boos. ,,Ik besefte snel: het is een fait accompli. Daarom ben ik gaan nadenken hoe we toch verder kunnen en de kerk nieuw leven kunnen inblazen. Tijdens de kinderkerstviering, die door veel meer mensen bezocht wordt dan gebruikelijk, heb ik een oproep gedaan om mee te denken. Zo is een groep buurtbewoners ontstaan, ook met mensen zonder katholieke achtergrond, die zei: het is zonde als de kerk verkocht wordt aan een projectontwikkelaar. We wilden de kerk behouden voor de wijk. Vooral de oudere mensen hebben hier zoveel herinneringen. Het is hun tweede huis.’’

We wilden de kerk behouden voor de wijk. Vooral de oudere mensen hebben hier zoveel herinnerin­gen. Het is hun tweede huisJeroen Kwaaitaal, buurtbewoner en voorzitter van de pastoraatsgroep

Het leidde tot de oprichting van de Stichting Stadsklooster, die culturele en maatschappelijke programma’s wil organiseren. Voor de koop van het kerkgebouw meldde zich het Utrechtse vastgoedbedrijf Intervorm bij het parochiebestuur. De nieuwe eigenaar hoeft niet direct inkomsten te zien: vanuit maatschappelijke betrokkenheid mag de stichting het gebouw de komende tien jaar gratis huren. De huurders zijn wel verantwoordelijk voor het onderhoud aan de binnenkant. Ook het hospice mag blijven huren, andere ruimtes binnen de pastorie krijgen wel een nieuwe bestemming.

De eigenaar van het vastgoedbedrijf heeft een katholieke achtergrond, zegt Kwaaitaal. Gevraagd naar een toelichting, wil de ondernemer weinig kwijt. ,,Katholiek erfgoed gaat aan mijn hart’’, zegt A. van Maarseveen. ,,En de palliatieve zorg in het hospice vinden we geweldig.’’

Langverwacht

Vorige maand werd het langverwachte decreet van bisdom Utrecht gepubliceerd: de kerk wordt verkocht en komende zaterdag is de zogeheten onttrekking aan de eredienst. Onder leiding van een priester wordt het gebouw ontwijd; daarna is het geen rooms-katholieke kerk meer. Er mogen geen eucharistievieringen en gewijde handelingen, zoals een kerkelijke huwelijksvoltrekking, plaatsvinden.

,,Zaterdag wordt aan een kant een verdrietige dag’’, zegt Kwaaitaal. ,,Dit was ooit het katholieke hart van de wijk met aan de overkant een groot parochiehuis en even verderop een klooster. Mensen hebben hier zoveel herinneringen; ze hebben hun kinderen hier laten dopen, zijn hier getrouwd en hebben uitvaarten meegemaakt. Maar er is ook een vorm van berusting. Een kerkgebouw is erg duur om te onderhouden. Financieel is het niet meer op te brengen.’’

Theologen

De geloofsgemeenschap kan elke zondag bij elkaar blijven komen op dezelfde plek voor woord en gebed. Dat gebeurt niet meer in een gewijd gebouw, maar praktisch verandert er weinig. Vanwege de krimpende belangstelling gaat er al enige tijd geen priester meer voor. Er blijven theologen spreken, zoals nu ook gebeurt. Ook het ontvangen van de communie was al gecentraliseerd in de Sint Rafaëlkerk in Overvecht. Kwaaitaal: ,,Het is fijn dat er een doorstart komt, dankzij de nieuwe eigenaar. Hij is onze redding. En het is bijzonder dat een katholieke gemeenschap blijft kerken in een ontwijd gebouw.’’

Het is bijzonder dat een katholieke gemeen­schap blijft kerken in een ontwijd gebouwJeroen Kwaaitaal, buurtbewoner en voorzitter van de pastoraatsgroep

Doordeweeks is de verandering groter. Stichting Stadsklooster gaat het gebouw verhuren om inkomsten te generen. Dat kan pas na de ontwijding. In tegenstelling tot protestante kerken mogen er geen niet-religieuze evenementen plaatsvinden in katholieke godshuizen.

Kwaaitaal, die ook bestuurslid is van Stadsklooster, zegt dat er wel eisen worden gesteld aan het karakter van de bijeenkomsten in het gebouw. ,,Het gaat ons om aandacht en verbinding. Die oorspronkelijke waarde blijft het houden, maar niet meer vanuit katholieke wortels. Dus geen feesten en partijen. Maar wel maatschappelijke en culturele bijeenkomsten. Bijvoorbeeld een optreden van een singer-songwriter die veel met het publiek in contact is. Ook gaan deuren open voor driehonderd mensen van een bank die yoga doen, gezond eten en zich bezinnen over hun kernwaarden. Het is nu nog vaag een breed, maar het zal zich uiteindelijk gaan invullen.’’ Na de eerste tien jaar moet de stichting de huurprijs moeten kunnen dragen.

Godslamp

Tijdens de speciale dienst komende zaterdagavond om 19.00 uur worden enkele heilige elementen verwijderd. De godslamp, met daarin de kaars die altijd brandt, wordt gedoofd en de kerk uitgedragen. Kwaaitaal heeft er vrede mee. ,,Voor mij blijft het een heilige plek.’’

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *